|
Atatürk'ün Trabzon'a 15-17 Eylül 1924 Tarihlerinde
İlk Ziyaretini Gerçekleştirdi.
15 Eylül 1924 tarihinde geminin iskeleye yanaşmasıyla birlikte Mustafa Kemal
Paşa Eşi Latife Hanım ve yanındaki İstanbul Milletvekili Hamdullah Suphi Bey,
Gaziantep Milletvekili Kılıç Ali Bey ve Bozok Milletvekili Salih Bey ile
birlikte karaya çıktığında iskeledeki mahşeri kalabalık tarafından coşkun
tezahüratlarla karşılanmıştı. Mustafa Kemal Paşa, sevgi gösterileri arasında ilk
olarak Belediyeyi ziyaret etti. Belediyeden beraberindekilerle birlikte Halk
Fırkası'na hareket eden Gazi Mustafa Kemal Paşa, Halk Fırkası binasında bir
müddet dinlendikten sonra hükümet binasına geçerek binadaki kuruluşları gezdi ve
çalışmalar hakkında bilgi aldı. Daha sonra kendisi için hazırlanan eski karargah
binasına (şimdiki Trabzon Müzesi) geçti. Aynı günün akşamı ise Trabzon Belediye
Başkanı Kazazzade Hüseyin Efendi'nin onuruna verdiği yemeğe katıldı.
İkinci gün Adalet Bakanlığı mensuplarını kabul ederek onlardan çalışmaları
hakkında bilgi alan Mustafa Kemal Paşa daha sonra Ziraat Müdürü ve Milli Eğitim
Müdürü'nü kabul ederek, sorunlarını dindi. Trabzon Lisesi ve ardından Öğretmen
Okulu'na giden Büyük Önder, burada öğretmenlerle sohbet ederek sorunlarını
yakından dinledi. Son gün ise Trabzon Tüccar ve Esnafını dinleyerek Hamidiye
Kruvazörü ile Rize'ye gitmek üzere uğurlandı.

27 Kasım 1930 Perşembe Günü Ulu Önder yanında İçişleri Bakanı Şükrü Kaya ve
Başyaver Rasuhi Beyleri alarak Trabzon'a ikinci ziyaretini gerçekleştirdi.
Atatürk arkadaşları ile birlikte Kendisi için hazırlanan Türk Ocağı'na geçti.
Daha sonra vilayet binasına geçen Mustafa Kemal Paşa, gerekli incelemelerden
sonra Belediye'ye geçerek Belediye Başkanı Temel Nücumi Bey'den Trabzon'un
sorunları hakkında bilgiler aldı.
Mustafa Kemal Paşa, ikinci gün öğleden önce Şükrü Kaya, Hasan Saka, Recep Peker
ve Salih Omurtakla bir süre baş başa görüştükten sonra, saat 14.00'de Cumhuriyet
Halk Fırkası'na geçti. Burada bir süre yetkililerden Trabzon'un sorunları
hakkında bilgi aldıktan sonra salondakilerle uzunca sohbet etti. Daha sonra
topluluğa hitaben yaptığı konuşmada, kuruluşu ve başkanı bulunduğu Halk Fırkası
ile olan gönül bağının sonsuz ve sınırsız olduğunu belirterek sözlerini
"Başlangıçtan beri birlikte çalıştık, sonsuza kadar da beraber çalışacağız."
diye sürdürdü.
29 Kasım 1930 Cumartesi günü öğle saatlerinde iskeleye hareket eden Mustafa
Kemal Paşa, bir kez daha Trabzon'dan uğurlandı.

Atatürk'ün Trabzon'a yaptığı son ziyaretini 7 yıllık bir aradan sonra 10 Haziran
1937 Perşembe günü gerçekleştirdi..
Atatürk halkın büyük ve coşkun tezahüratları arasında Trabzonlular tarafından
kendisine hediye edilen Soğuksu'daki köşke giderek bir süre dinlendi. Üçüncü
Genel Müfettiş Tahsin Üzer tarafından onuruna verilen akşam yemeğine katıldı.
İkinci gün saat 16:00'da İçişleri Bakanı Şükrü Kaya, Genel Müfettiş Tahsiz Uzer,
Ordu Müfettişi Orgeneral Kazım Orbay ve Korgeneral Muzaffer Ergüder olduğu halde
Vilayet Makamını ziyaret ederek şehrin sorunları hakkında bilgi aldıktan sonra
Halk Fırkası'na geçti. Daha sonra Halkevi binasında incelemeler yapan Atatürk
Belediye Başkanı Cemal Turfan'dan kentin sorunları hakkında bilgi aldı.
Belediye'den Kalepark'a geçen Mustafa Kemal Paşa liman hakkında bilgi aldıktan
sonra Erdoğdu'daki askeri kışlaya geçerek bazı küçük tatbikatlar yaptırdı ve
daha sonra kendilerine teşekkür ederek köşke geçti.
Akşam saat 18.30'da köşkte Genel Müfettiş Tahsin Uzer Atatürk onuruna gece
şöleni düzenlendi. Şölene katılanlar, bu mutlu anı adeta halk şenliğine
dönüştürmüştü. Atatürk Özel Kalem Müdürü Süreyya'yı yanına çağırarak "Bu geceki
duygularımı; Başbakan ismet inönü'ye, onun güzel okuyuşuyla Millet Meclisi'ne ve
bütün dünyaya duyurulmasını bildirmek isterim. Söyleyeceğim sözleri not ediniz"
emrini verdi.
'Trabzon Özel İdaresi'nin bana kıymetli bir hediyesi olan köşküme gittim. Orada
da beni yalnız bırakmadılar. Her türlü yüksek misafirperverlik örneği ile
karşılaştım. Geceyi çok rahat ve huzur içinde geçirdim. Bugün (Cuma günü) Genel
Müfettiş Tahsin Uzer'in yaptığı programı izledim. Valilik makamını, Halkevi'ni,
Belediye'yi, kumandanlık makamını, Askeri Garnizon'u ziyaret ettim. Bu
makamların her birinde karşılaştığım heyetler bana, sana, Cumhuriyet hükümetine
ve bütün Türk milletine ister istemez gurur ve yücelik, kuvvet ve heyecan
verecek yüksek değerde ve erdemde idiler.Belediye dairesinde, kendi arzularıyla halkın içine girmiş olan yabancı ülke
konsolosları da bulunuyordu. Onları da görmekle ayrıca mutlu olduğumu
belirtmeliydim..."
Köşkteki bu tarihi gecede Mustafa Kemal Atatürk tüm mal varlığını canından çok
sevdiği Türk ulusuna bağışlama kararını verdi ve bunu Trabzon'dan tüm Türk
Halkına duyurdu.
12 Haziran 1937 Cumartesi günü sabah saatler 3.30'u gösterdiği sırada Köşkten,
kendisiyle birlikte olanlarla hareket emrini verdi.


Trabzon Atatürk Köşkü:
Trabzon'un 7 km. güney batısında, Soğuksu
tepesinde yer alan Atatürk Köşkü şehrin bir simgesidir. Köşk, 1903 yılında Konstantin Kabayanidis isimli bir Rus tarafından yapılmış, 1916-1918
yıllarındaki işgal sırasında Rusların karargahı olmuştur. Cumhuriyetin ilanından
sonra mülkiyeti hazineye geçmiş, Atatürk'ün 15 Eylül 1924'te Trabzon'u
ziyaretinde de O'na hediye edilmiştir. Atatürk, Trabzon'a 1930 ve 1937
yıllarındaki gelişlerinde burada kalarak vasiyetinin bir bölümünü yazmıştır.
Atatürk'ün ölümünden sonra köşk, kızkardeşi Makbule Atadan'a geçmiş.
17.4.1943'te de Trabzon Belediyesi'nce kamulaştırılmıştır. 1964 yılından
itibaren Müzeye dönüştürülmüştür.
XIX. yüzyıl Avrupa mimarisi özelliklerini taşıyan köşk, dört katlıdır. Birkaç
mermer basamakla çıkılan birinci katın ortasında bir salon ve bunun çevresinde
sıralanmış odalar vardır.Salonun ortasında bir bilardo ile duvarda 15 Eylül 1924
Pazartesi günü Trabzon Belediyesi'ne Atatürk'e verilen ziyafette Belediye
Başkanı Kazazoğlu Hüseyin Efendi'nin nutkun'a karşılık Atatürk'ün söyledikleri
yazılıdır. Ayrıca burada Atatürk'ün Trabzon'a gelişi ile ilgili resimler
sergilenmiştir. Misafir odasında ampir uslüpta oturma takımları, çini vazo ve
bir vitrin içerisinde biblolar sergilenmiştir. Diğer odalarda yemek takımları,
eski bir radyo, orjinal etejerler, mutfakta kristal ve antika yemek takımları
porselenler görülmektedir. Ahşap bir merdivenle çıkılan ikinci katta muhafızlara
ait odalar, banyo dairesi ve yatak odası bulunmaktadır. Yatak odasında
Atatürk'ün yattığı yatak, çalışma masası ve çizmiş olduğu bir harita ile
tarihteki Türk devletlerini simgeleyen bayraklar görülmektedir.
Üçüncü katta ise depo olarak kullanılan odalar dikkat çekmektedir. Yapının alt
katında ise kalorifer tesisatı ile kurnalı küçük bir hamam vardır. |